खासगीकरणासाठी सरकारची काय योजना आहे? 300 हून अधिक सरकारी कंपन्या जवळपास दोन डझनपर्यंत कमी केल्या जाणार

नवी दिल्ली । केंद्र सरकार सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमांची संख्या (PSU) सुमारे दोन डझनपर्यंत कमी करू शकते. सध्या त्यांची संख्या 300 पेक्षा जास्त आहे. सरकार खासगीकरणाबाबत एक नवीन धोरण स्वीकारत आहे, ज्यामध्ये ते तूट असलेल्या नॉन-कोअर क्षेत्रातील उद्योगांमधील आपली जबाबदारी दूर करेल. टाईम्स ऑफ इंडियाने आपल्या एका रिपोर्ट मध्ये एका सरकारी अधिकाऱ्याचा हवाला देत म्हटले आहे की,”नीती आयोगाच्या (NITI Aayog) शिफारशीनंतर केंद्रीय मंत्रिमंडळ (Union Cabinet) यावर अंतिम निर्णय घेईल. धोरणात्मक विक्रीच्या पुढील टप्प्यासाठी हे उद्यम ओळखण्याची जबाबदारी नीती आयुक्तांकडे देण्यात आली आहे.”

अर्थसंकल्पात, हे स्पष्ट केले गेले आहे की, या विभागांमध्ये केवळ चार प्रमुख स्ट्रॅटेजिक सेक्टर्स असतील. सार्वजनिक क्षेत्रातील युनिट्सची जास्तीत जास्त संख्या 3 ते 4 असेल. या व्यतिरिक्त, केंद्र सरकार इतर क्षेत्रात काम करणाऱ्या सर्व सरकारी उपक्रमांपासून मुक्त होईल. यामध्ये बँका आणि विमा कंपन्यांचा यामध्ये समावेश असेल. यानंतर त्यांची संख्या दोन डझनपेक्षा कमी होईल.

केवळ निवडक कंपन्या स्ट्रॅटेजिक सेक्टर्समध्ये सहभागी होतील
अर्थसंकल्प 2021 मध्ये अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण (Nirmala Sitharaman) यांनी अणु उर्जा, अवकाश, संरक्षण, परिवहन, दूरसंचार, ऊर्जा, पेट्रोलियम, कोळसा आणि इतर खनिजे, बँकिंग, विमा आणि वित्तीय क्षेत्राचे स्ट्रॅटेजिक सेक्टर्स म्हणून वर्णन केले होते. सरकारी धोरणानुसार सार्वजनिक क्षेत्रातील उद्योगांची संख्या किमान असेल. या व्यतिरिक्त, अन्य सीपीएसई किंवा इतर CPSEs च्या सहाय्यक कंपन्यांचे खाजगीकरण किंवा विलीनीकरण तयार केले जाईल किंवा बंद केले जाईल. नॉन-स्ट्रॅटेजिक सेक्टर्स CPSEs चे एकतर खाजगीकरण होईल किंवा बंद केले जातील.

खासगीकरणाबाबतच्या धोरणात केंद्र सरकार विशेष लक्ष देत आहे. खासगीकरणाची प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी वचनबद्ध असल्याचे सरकारने स्पष्ट केले. खासगी क्षेत्र आणि जागतिक गुंतवणूकदारांचा यात समावेश असणार हेही स्पष्ट आहे.

सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रम सर्वेक्षण 2018-19 नुसार 31 मार्च 2019 पर्यंत मध्यवर्ती सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमांची संख्या 348 आहे. यापैकी 249 उपक्रम कार्यरत आहेत. तर, 83 अं​डर कंस्ट्रक्शन आहे. उर्वरित 13 एकतर बंद होण्याच्या प्रक्रियेत आहेत किंवा त्यांचे लिक्विडेशन होत आहेत.

या धोरणासंदर्भात सरकारपुढेही अनेक आव्हाने आहेत. या रिपोर्ट मध्ये सरकारी सूत्रांचा हवाला देत असे म्हटले आहे की, जवळपास डझन कंसल्टिंग फर्म्स आहेत. असे म्हटले जाते की, सरकारी उपक्रमातील काही कर्मचार्‍यांना सामील करून कंसल्टिंग फर्म्स बनविणे सोपे होईल.

याशिवाय मोठा हिस्सा विकण्यापूर्वी सरकारला अनेक गोष्टींकडे लक्ष द्यावे लागेल. काही क्षेत्रांमध्ये सतत खासगीकरणामुळे त्याचा परिणामही होऊ शकतो. सरकारला यातून पुरेसे भांडवल मिळणार नाही.

ब्रेकिंग बातम्या मोबाईलवर मिळवण्यासाठी आम्हाला 7972630753 या नंबरला WhatsApp करा आणि लिहा “Hello News”

You might also like