RBI 20 हजार कोटी रुपयांचे बॉन्ड्स का खरेदी करेल, याचा बाजारावर काय परिणाम होईल?

नवी दिल्ली । केंद्रीय बँक ओपन मार्केट ऑपरेशनद्वारे 20,000 कोटी रुपये सरकारी सिक्युरिटीज (Govt. Securities) खरेदी करेल. सरकारने गेल्या आठवड्यात कर्ज घेण्याच्या कार्यक्रमाबद्दल माहिती दिल्यानंतर दहा वर्षाच्या बॉन्ड्सचे यील्ड झपाट्याने वाढले. आजच्या घोषणेनंतर, 10-वर्षाच्या बॉन्ड यील्ड (10-Year Bond Yields) 6.071 टक्क्यांवरून घसरून 6.034 टक्क्यांवर आले आहे. शुक्रवारी गव्हर्नर शक्तीकांत दास (Shaktikanta Das) यांनी पतधोरण बैठकीनंतर सांगितले की,” लिक्विडिटी बाबत RBI चे धोरण उदार होईल.”

RBI ने असेही म्हटले आहे की एप्रिलपासून सुरू होणाऱ्या आर्थिक वर्षात सरकारच्या 12.05 लाख कोटी रुपयांच्या कर्ज घेण्याच्या कार्यक्रमावर फारसा परिणाम होणार नाही. रिझर्व्ह बँकेच्या या घोषणेनंतरही शुक्रवारी बाँड यील्ड मध्ये वाढ झाली. वास्तविक, गुंतवणूकदार आरबीआय कडून बॉन्ड खरेदीसंदर्भात अधिक स्पष्टतेचा शोध घेत होते.

लिलावाच्या माध्यमातून RBI अधिक खरेदी करू शकेल
रिझर्व्ह बँकेने शुक्रवारी सांगितले की, “सध्याची लिक्विडिटी आणि आर्थिक परिस्थितीचा आढावा घेतल्यानंतर रिझर्व्ह बँकेने 10 फेब्रुवारी रोजी ओपन मार्केट ऑपरेशनद्वारे 20,000 कोटी रुपयांच्या सरकारी सिक्युरिटीज खरेदी करण्याचा निर्णय घेतला आहे.” सरकारच्या कर्ज देण्याच्या कार्यक्रमास पाठिंबा देण्यासाठी केंद्रीय बँक लिलावाच्या माध्यमातून अधिक खरेदी करू शकते असा अंदाज आहे.

कर्ज घेण्यासाठी सरकारची योजना काय आहे?
2021-22 या आर्थिक वर्षात केंद्र सरकार बाजारातून 12.05 लाख कोटी रुपये कर्ज घेईल. चालू आर्थिक वर्षातील हे 12.80 लाख कोटींपेक्षा कमी आहे. सुधारित अंदाजानुसार चालू आर्थिक वर्षाची एकूण कर्ज मर्यादा 12.80 लाख कोटी रुपये करण्यात आली. मात्र अर्थसंकल्पात अंदाजे 7.8 लाख कोटी रुपये होते.

सरकार वित्तीय तूट भरून काढण्यासाठी बाजारातून पैसे उभे करते
एकूण कर्जाची परतफेड करण्याचाही समावेश आहे. पुढील आर्थिक वर्षात कर्ज दुरुस्तीची रक्कम 2.80 लाख कोटी रुपये असेल. आपले आर्थिक नुकसान भरून काढण्यासाठी केंद्र सरकार सिक्युरिटीज आणि ट्रेझरी बिलांच्या माध्यमातून बाजारातून पैसे गोळा करते. त्यानंतर, पुढच्या वर्षी एकूण कर्ज खाली 9.24 लाख कोटींवर जाईल. तर चालू आर्थिक वर्षात ही रक्कम 10.52 लाख कोटी रुपये असण्याचा अंदाज आहे.

आरबीआय सरकारी बाँडची खरेदी-विक्री का करते ?
रिझर्व्ह बॅंकेने ओपन मार्केट ऑपरेशन्सद्वारे लिक्विडिटी राखली आहे. जेव्हा आरबीआयला सिस्टममध्ये थोडीशी लिक्विडिटी जोडावी लागेल, तेव्हा ते खुल्या बाजारातून बाँड खरेदी करतात. याउलट जेव्हा आरबीआयला बाजारात लिक्विडिटी कमी करावी लागेल, तेव्हा ते बाँडची विक्री करतील.

ब्रेकिंग बातम्या मोबाईलवर मिळवण्यासाठी आम्हाला 7972630753 या नंबरला WhatsApp करा आणि लिहा “Hello News”

 

You might also like