बॅड बँक म्हणजे काय? बँकिंग क्षेत्रात सुधारणा करण्यासाठी सरकार अर्थसंकल्पात याची घोषणा करू शकते का?

नवी दिल्ली । कोरोना विषाणूच्या साथीच्या दरम्यान, 2020 हे भारतीय बँकिंग क्षेत्रासाठी कठीण वर्ष राहिले. एकीकडे, 20 लाख कोटींच्या मदत पॅकेजेसमध्ये सरकारने अशा अनेक उपाययोजनांची घोषणा केली जेणेकरुन छोट्या आणि मध्यम उद्योगांना सध्याच्या संकटातून वाचविता येईल. दुसरीकडे, रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) देखील आपल्या पातळीवर लिक्विडिटी उपायांची घोषणा केली. गेल्या वर्षी फेब्रुवारीपासून हे सर्व उपाय 12.7 लाख कोटी रुपये होते. तथापि, या सर्वांच्या दरम्यान आता भारतीय बँकांवर कर्जाचा किंवा एनपीएचा बोजा वाढत आहे. आता केंद्र सरकार ‘बॅड बँक’ (Bad Bank) तयार करण्याच्या विचारात आहे.

बॅड बँक म्हणजे काय?
बॅड बँकेची कल्पना बर्‍याच दिवसांपासून विचाराधीन आहे. सध्या भारतीय बँकिंग सिस्टीम मधील एकूण NPA सुमारे 8.5 टक्के आहे. मार्चपर्यंत ही वाढ 12.5 टक्क्यांपर्यंत होईल, असा आरबीआयचा अंदाज आहे. ही परिस्थिती अत्यंत बिकट परिस्थितीत 14.7 टक्क्यांपर्यंत पोहोचण्याची शक्यता आहे. सिस्टममध्ये अस्तित्वात असलेली अडकलेली मालमत्ता परत आणण्यासाठी एक वाईट बँक एकत्रित म्हणून कार्य करते. बॅड बँक असल्याने सर्वसाधारणपणे बँका त्यांच्या व्यवसायावर लक्ष केंद्रित करण्यास सक्षम असतात. बँकिंग सिस्टीमवर सरकारचे वर्चस्व असल्याने सरकारने बॅड बँकेची कल्पना पुढे आणली पाहिजे, अशी अपेक्षा आहे.

ही वेळ अशी आहे जेव्हा बँकिंग सिस्टीममध्ये NPA वाढत आहे. अशा परिस्थितीत अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण (FM Nirmala Sitharaman) त्यासाठी रोडमॅप जाहीर करतील अशी अपेक्षा आहे. बॅड बॅंकेसंदर्भात सरकारच्या एका भागाचे म्हणणे आहे की, आरबीआयच्या परवानगीशिवाय हे शक्य होणार नाही. ते म्हणतात की, निधी उपलब्ध करुन देण्यासाठी बँकांमध्ये भांडवली गुंतवणूकीवर (Capital Infusion in Banks) अधिक अवलंबून राहणे आणि त्यानंतर एनपीए वाढविणे सार्वजनिक क्षेत्रातील बँका (PSB) चालविण्यात अडथळा ठरणार आहे. केवळ रीकॅप बॉन्ड्सवर सर्व्हिस देण्यावर सरकारवर 3 लाख कोटी रुपयांचा बोजा आहे. यापैकी मॅच्युरिटीच्या तारखेपर्यंत सरकारला 25,000 कोटी रुपयांचे व्याज द्यावे लागेल.

विशेष म्हणजे 18 डिसेंबर 2020 रोजी CII च्या वेबिनारमध्ये, बॅड बॅंकेच्या संभाव्यतेच्या प्रश्नाला उत्तर देताना, आर्थिक व्यवहार विभागाचे सचिव तरुण बजाज म्हणाले, ‘बँक हे एक महत्त्वाचे क्षेत्र आहे ज्याचे आम्ही निराकरण केले पाहिजे. आम्ही बॅड बँक, आपण नमूद केलेला पर्याय यासह इतर अनेक पर्यायांवर विचार करीत आहोत. यावर अद्याप काम चालू आहे, म्हणून थोडा वेळ थांबा. ‘

सरकारच्या मते, यावर्षी सार्वजनिक क्षेत्रातील बँका बाजारातून 60,000 कोटी रुपये जमा करणार आहेत. तथापि, सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांनी यापूर्वीच इक्विटी आणि बाँडद्वारे 40,000 कोटी रुपये जमा केले आहेत. या व्यतिरिक्त चालू आर्थिक वर्षात आतापर्यंत 20,000 कोटी रुपयांच्या रिकॅपिटलायझेशनला मान्यता देण्यात आली आहे. सूत्रांच्या माहितीनुसार आता पुढील आर्थिक वर्षातच अतिरिक्त रिकॅपिटलायझेशन होईल. तथापि, ही रक्कम देखील खूप जास्त असणे अपेक्षित नाही. बँकिंग सिस्टम ही देशाच्या अर्थव्यवस्थेचा आधार आहे.

ब्रेकिंग बातम्या मोबाईलवर मिळवण्यासाठी आम्हाला 7972630753 या नंबरला WhatsApp करा आणि लिहा “Hello News”.

You might also like