क्रिप्टोकरन्सी बाबत IMF म्हणाले,”याच्या वापरामुळे अनेक मोठ्या आर्थिक जोखमीचा सामना करावा लागू शकेल”

नवी दिल्ली । आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF) ने क्रिप्टोकरन्सीच्या वापरास परवानगी देताना मोठ्या आर्थिक जोखमीची भीती व्यक्त केली आहे, कारण भारत बहुपक्षीय संस्था आणि देशांतर्गत संस्थांसोबत नियोजित नियामक फ्रेमवर्कवर चर्चा करत आहे. या प्रकरणाशी संबंधित एका सरकारी अधिकाऱ्याने याबाबत माहिती दिली.

बिटकॉइन आणि इथेरियम सारख्या क्रिप्टोसह इतर डिजिटल मालमत्तेबाबत भारतात सध्या कोणतेही स्पष्ट धोरण नाही. कोणतीही पॉलिसी नसल्यामुळे लोकांना करन्सी आणि इतर डिजिटल मालमत्ता खरेदी, ठेवण्याची आणि ट्रेड करण्याची परवानगी मिळाली आहे. यातून होणाऱ्या नफ्यावर 30 टक्के टॅक्स आकारण्याची घोषणा सरकारने केली आहे.

6 महिन्यांत गंभीर पातळीवर पोहोचेल
चर्चेच्या सध्याच्या फेरीत पुढील 6 महिन्यांत सल्लामसलत पेपरची (Consultation Paper) अपेक्षा आहे, ज्याचा उद्देश भारतासाठी डिजिटल मालमत्तेचे नियमन करण्यासाठी कायदेशीर चौकट तयार करणे आहे.

भारतीय वित्त मंत्रालयाचे अधिकारी IMF, जागतिक बँक, रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया आणि सिक्युरिटीज अँड एक्सचेंज बोर्ड ऑफ इंडिया (SEBI) सह विविध भागधारकांशी चर्चा करत आहेत. अर्थ मंत्रालयाने क्रिप्टोकरन्सी मालमत्ता म्हणून वापरण्यास नकार दिल्याचे सूत्रांच्या हवाल्याने देखील कळवले जात आहे.

क्रिप्टो आर्थिक स्थिरता धोक्यात
IMF ने भारतासोबतच्या विशिष्ट चर्चेवर भाष्य केले नसले तरी भारतातील IMF मिशनचे प्रमुख नाडा चौईरी यांनी मिंटला सांगितले की,” क्रिप्टो मालमत्तेमुळे आर्थिक स्थिरतेसह महत्त्वपूर्ण धोके आहेत. क्रिप्टोकरन्सी मालमत्तेचा मनी लॉन्ड्रिंग, दहशतवादी वित्तपुरवठा आणि इतर बेकायदेशीर क्रियाकलापांसाठी देखील गैरवापर केला जाऊ शकतो”. चौरी म्हणाले,”जोपर्यंत प्रभावी नियामक उपाय अंमलात आणले जात नाहीत, तोपर्यंत क्रिप्टो-मालमत्ता इकोसिस्टमला फसवणूक आणि सायबर हल्ल्यांसारख्या मोठ्या ग्राहक संरक्षण आव्हानांना सामोरे जावे लागण्याची शक्यता आहे.” ते पुढे म्हणाले की,पुढे ” IMF इतर देशांशी देखील या विषयावर चर्चा करत आहे, कारण प्रभावी धोरणासाठी बहुपक्षीय समज किंवा सहकार्य आवश्यक आहे.”

अर्थ मंत्रालयाच्या कन्सल्टेशन पेपरमध्ये काय होईल ?
वित्त मंत्रालयाच्या सल्लागार पेपरमध्ये क्रिप्टोकरन्सी, त्याच्याशी संबंधित जोखीम आणि क्लास म्हणून त्यास सामोरे जाण्याचे मार्ग समाविष्ट असू शकतात. हा पेपर त्याचे नियमन करण्यासाठी धोरणाचा आधार बनवेल. याविषयी आणखी एका अधिकाऱ्याने सांगितले की, “आम्ही क्रिप्टोकरन्सींबाबत एक सल्लापत्र तयार केले आहे. आता, आम्ही देशातील आणि देशाबाहेरील संस्थात्मक भागधारकांपर्यंत पोहोचलो आहोत. आम्ही IMF आणि जागतिक बँकेकडून इनपुट घेत आहोत आणि त्या इनपुट्सचा समावेश करत आहोत. आम्ही त्यावर आधारित आणि RBI आणि SEBI च्या प्रतिसादांवर आधारित सल्लामसलत पेपर अपडेट करू.”

दुसर्‍या प्राधिकरणाने सांगितले, “आम्ही हे काही प्रमाणात कव्हर केले आहे… काही गोष्टी अगदी स्पष्ट आहेत, जसे की करन्सी म्हणून त्याचा वापर केस कमकुवत आहे, कारण त्याच्याशी संबंधित अनेक समस्या आहेत. जोपर्यंत क्रिप्टो मालमत्तेचा संबंध आहे, असे धोके आहेत की मालमत्ता आर्थिक व्यवस्थेत येते आणि कोणताही देश या जोखमींवर स्वतः नियंत्रण ठेवू शकत नाही.”